چگونه توانستم جمله سازی و انشا را در کلاس چند پایه تقویت کنم
اجرای راه حل جدید و نظارت بر آن
جهت کاهش مشکل نوشتن انشا اقدامات زیر را به اجرا گذاشتم
1-شاداب سازی کلاس و ایجاد کتابخانه کلاسی: از آنجایی که می دیدم دانش آموزان روحیه لازم برای امر یادگیری در کلیه دروس را نداشتند و محیط کلاسی برای آنان کسل کننده و بی روح بود.برای مساعد و مناسب شدن محیط آموزشی اقدام به شاداب سازی کلاس کردم برای این امر کلاس را رنگ آمیزی،موکت بندی و تزیین نمودم سپس کتابخانه کوچک در کلاس دایر کردم تا بتوانم دانش آموزان را به کتاب خوانی ترغیب نمایم که این اقدام در بالا بردن روحیه دانش آموزان موثر بود.
عکس های مربوط به شاداب سازی کلاس
2- آموزش دستور زبان و کلمه سازی و جمله سازی با رعایت اصول نگارشی : ابتدا سعی کردم که دانش آموزان را بادستور زبان فارسی آشنا کنم بدین منظور برای بالا بردن گنجینه لغات دانش اموزان و آشنایی آنان باساختارکلمه و جمله ازتمریناتی که درکتاب بود وتمرینات اضافه تر بهره بردم.هم چنین از چندین بازی زیرکه در کتاب زبان آموزی دکتر بهمن زندی اشاره شده بود برای جذب کردن درس و تعمیق یادگیری استفاده کردم.
بازی مخالف : در این بازی به دانش آموزان توضیح میدادم که مثلا ً سرد مخالف گرم و گرم مخالف سرد است. بعد از آنها می خواستم هر کلمه ای که بر زبان میآورم مخالف آن را بر زبان بیاورند: مانند زن و مرد، سفید و سیاه، شب و روز، لاغر و چاق.
همین بازی را در سطح «جمله» نیز انجام دادم.دانش آموزان باید جمله مخالف جمله ای را که به زبان میآوردم را می نوشتند: مانند خانه ما دور است و خانه ما نزدیک است. برادرم چاق است و برادرم لاغر است.
بازی پخش اخبار: جمله کوتاه ساده ای را به زبان مادری به بچه ها می گفتم مثل «من گئدیم» سپس از آنها می خواستم به عنوان گوینده خبر رادیو یا تلویزیون آن خبر را به زبان فارسی بخوانند. با این نوع تمرین کودکان از آغاز با تفاوت زبان هاآشنا میشوند.
بازی چی مال چیه؟ (چی مال کیه یا چی مال کجاست): در این بازی روابط مصادیق موجود در اطراف کودکان را مورد پرسش قرار می دادم تا کودک به کمک عناصر زبانی به تفکر و دادن پاسخ وادار شود. مانند:
![]()
چشم مال دیدن است. کلاش مال اصلاندوز است.
![]()
گوش مال شنیدن است. اصلاندوز مال پارس آباد است.
![]()
پا مال رفتن است. پارس آباد
مال اردبیل است.
اردبیل مال ایران است.
3- قصه های تصویری: در این اقدام چندین تصویر را که با یکدیگر مرتبط بودند به دانش آموزان نشان داده می شد و از آنها خواسته می شد که با توجه به ترتیب تصاویر برای هر یک از آنها جمله بگویند و جمله ها نیز در کلاس ارزش گذاری و رفع اشکال می شد.
4- خواندن قصه و خلاصه نویسی از آن: به دانش آموزان قصّه های کودکانه می دادم. که آن را خوب مطالعه کنند می توان گفت با خواندن داستان ذهن دانش آموزان باز میشد ،با نحوه زندگی دیگران آشنا می شدند، و می توانستند الگوسازی کنند، همچنین کاربرد درست کلمات و استفاده از آن را در زمان و مکان مناسب میآموختند. سپس از آنهامی خواستم آنچه را که از قصه یاد گرفته اند یا در ذهنشان جای مانده در تخته وایت برد بنویسند و اشکالات نگارشی و معنایی راگوشزد می کردم تا به رفع آن اقدام کنند و در آخر بازخورد مناسبی می دادم.


عکس های مربوط به خواندن قصه
5- نمایش فیلم یا داستان و پرسیدن سوالاتی در آخر: بدین منظور با استفاده از لب تاپ فیلم، یا داستان های که خود به صورت پاورپوینت طراحی کرده بودم به نمایش گذاشته میشد و همراه با آن توضیحات لازم داده می شد. پس از پایان داستان و فیلم با استفاده از شیوه پرسش و پاسخ و بحث و گفتگو به گسترش داستان و بحث درباره اجزا و نتایج آن اقدام میکردم و در هنگام قصه گویی از ژستهای مناسب، حرکات اندامها و چهره، تغییر مناسب شدت و حالات صدا و تا حد امکان تقلید صداهای مختلف برای ایجاد انگیزه در کودکان استفاده میکردم.
این روش را به منظور جلب توجه و علاقمندی دانش آموزان، تقویت مهارت گوش دادن ،سخن گفتن و ایجاد روحیه شادی و نشاط به کار میبردم.
(نمونه داستان طراحی شده در ضمیمه شماره 4 آورده شده است)
![]()
عکس های مربوط به نمایش داستان و بیان آموخته ها در قالب جمله
6- استفاده از کاریکاتور: برای وادار کردن دانش آموزان به اندیشیدن پیرامون موضوعی و بیان نظرات آن هم در قالب جمله از کاریکاتور استفاده کردم. بدین منظور از معلم هنرمندآقای بهروز فیروزی کاریکاتورهایی را گرفتم ،کاریکاتور را در هر جلسه به بچه ها نشان می دادم و می خواستم که هر آنچه به ذهنشان می آید. در قالب چند جمله بنویسید. و در اواخر سال با استفاده از روش تلفیق جمله ها از آنها می خواستم که در مورد آن انشا بنویسند.
![]()
![]()
![]()
نمونه کاریکاتورهای استفاده شده در کلاس
سیروس محمد زاده آموزگار مقطع ابتدایی شاغل در استان اردبیل منطقه پارس آباد هستم .